piątek, 2 grudnia 2016

Maxime Chattam "Niech będzie wola twoja"
RECENZJA

Maxime Chattam
Niech będzie wola twoja
Wyd. Sonia Draga
2016
304 strony
W Jonie Petersenie płonęło wcielone Zło[1].

Nie ma w tym stwierdzeniu ani grama przesady. Jest za to coś bardzo ironicznego w tym, że Ingmar Petersen nazwał wnuka Jon, co znaczy Bóg jest miłosierny. Teraz, gdy jestem już po lekturze thrillera Niech będzie wola twoja, widzę w tym nie tylko ironię, ale i makabryczny żart. Taki, który sprawia, że zamierasz w chwili, w której dotrze do ciebie puenta.


Czerwone płatki maku


Gdy bierzesz do ręki książkę sygnowaną nazwiskiem Maxime Chattam, musisz mieć świadomość tego, że prawdopodobnie przyjdzie ci się zderzyć z czystym Złem. Złem nieskażonym wyrzutami sumienia, empatią, wrażliwością. Złem, które nawet delikatne, czerwone kwiaty maku, potrafią sprowadzić do roli swego budzącego przerażenie symbolu. I gdy przyjdzie ci pewnego ciepłego popołudnia, przespacerować się łąką, a twój wzrok zatrzyma się na czerwonych płatkach, zamiast ulotnego piękna, zobaczysz trwały ból, oczy wypełnione strachem, krew.

Przypomni ci się pewna historia i cały ból w niej zawarty.


Zło przybiera na sile



W Niech będzie wola twoja Maxime Chattam zabiera nas do miasteczka Carson Mills położonego na amerykańskim Środkowym Zachodzie. Jest to jedno z tych miejsc, gdzie niewiele się dzieje. Właściwie gdyby nie ciągnący się od wielu lat konflikt pomiędzy luteranami i metodystami, nie działoby się tam nic. Ale my, czytelnicy thrillerów i kryminałów, wiemy doskonale, jak złudny bywa spokój w takich miejscach, jak często senność jest tam tylko pozorna, a aura bezpiecznego zakątka unosi się dopóty, dopóki z czyjejś szafy pełnej trupów nie wypadnie paskudna tajemnica. 

Często staje się tak za sprawą kogoś z zewnątrz. Gościa, intruza, mniej lub bardziej przypadkowego przechodnia. Tym razem będzie inaczej. Nikt z obcych nie będzie musiał wtykać nosa w nie swoje sprawy. W miasteczku zawrze i bez ingerencji z zewnątrz. Dzieje się tu źle i nie chodzi tylko o to, że znikają psy czy koty, choć to oczywiście bolesne, gdy ukochany pupil rozpływa się w powietrzu.

Zło w końcu dopada także i ludzi. To zaniepokojeni rodzice zgłaszają gwałt na swojej córce, to ktoś znajduje na uboczu zwłoki jednej z mieszkanek. Nie wiadomo ile dramatów zostało przemilczanych, ile ofiar boi się zwierzyć ze swego strachu, a szeryf bezradnie rozkłada ręce badając znane mu sprawy. Kolejne ślady i pomysły wiodą go donikąd. A Zło przybiera na sile.




Dramat ofiar



Maxime Chattam w thrillerze Niech będzie wola twoja, choć zaczyna od mocnej sceny, która zaboli wszystkich miłośników zwierząt, ale tym razem dość oszczędnie serwuje czytelnikom sceny brutalne czy obrzydliwe. Jest ich tu zdecydowanie mniej niż choćby w kolejnych tomach cyklu Otchłań zła. Mimo to, jego historia wywołuje dreszcze, bo opisy stanów emocjonalnych bohaterów są bardzo sugestywne, a ludzkie dramaty życiowe. Francuski pisarz pokazuje zło w czystej postaci, każe zmierzyć się nie tylko z wcieleniem diabła wyzbytym ludzkich uczuć, ale też przyjrzeć się tym, którzy mieli pecha znaleźć się na jego drodze. Nie każdy miał dość siły, by się po tym pozbierać.

Naszym narratorem jest hmm... no właśnie. On sam o sobie mówi ta: Kim jestem, nie ma większego znaczenia, liczy się to, co wiem, i w jaki sposób wam to opowiem[2]. Narrator wnikliwie przygląda się tej historii. Ma analityczny umysł i stara się stworzyć jak najszerszą panoramę zdarzeń. Dzieli się tym, co wie. Dzięki jego wnikliwości, znajomości ludzkiej psychiki, środowiska, biografii bohaterów, poznajemy stosunki panujące w Carson Mills, myśli towarzyszące poszczególnym postaciom, ich mocne i słabe strony. To staniemy oko w oko ze Złem, to przyjdzie nam przyglądać się rozpaczy jego ofiar. Nerwy napną się jak postronki i w poczucie niesprawiedliwości i bezradności odbiorą dech.

To niesamowite ile zła może wyrządzić człowiek.

Maxime Chattam, Kraków 2013
Mistrz suspensu i manipulator


Obserwacja przemiany Jona Petersena do przyjemnych nie należy. Właściwie... jest horrorem. Francuski pisarz doskonale wie jak wywołać dreszcze, jak zachwiać poczuciem bezpieczeństwa czytelników i sprawić, że nocą śnic będą koszmary. 

Maxime Chattam w Niech będzie wola twoja dał się poznać nie tylko jako mistrz suspensu i tworzenia dusznego, mrocznego klimatu, w którym próżno szukać choćby najbardziej bladych światełek w tunelu, ale także jako świetny manipulator. Wprawdzie miłośnicy klasycznych kryminałów znajdą podobne rozwiązanie akcji u kogoś, kto podobno wykorzystał wszelkie możliwe kryminalne schematy, ale tak naprawdę mądra jestem po fakcie. W trakcie lektury na pewne rozwiązania nie wpadłam i w efekcie dałam się zaskoczyć. Dwukrotnie.

W finale rozważania narratora wydały mi się nieco przydługie. Nie martwcie się jednak o to, że jego analityczne ciągotki sprawią, że fabuła będzie rozwlekła. Refleksyjna natura dochodzi do głosu rzadko, a gdy nasz tajemniczy bohater bierze się za opowiadanie - na nudę nie ma szans, choć czasami chciałoby się, żeby działo się mniej. Mniej boleśnie fizycznie, mniej ciężko emocjonalnie, mniej intensywnie. Zresztą, nawet w finale, gdy nadchodzi czas zwolnienia akcji, czas podsumowań i wyciągania wniosków, kryje się jeszcze jeden wybuchowy ładunek. Mnie on zaskoczył i dał do myślenia.

Niech będzie wola twoja to opowieść o narodzinach zła, które na świat przyszło nie pośród żywych, a pośród zmarłych. To książka pełna przemocy fizycznej i psychicznej, bólu, strachu, bezradności. Oczekiwanie na cud w postaci happy endu zdaje się nie mieć końca. Zwłaszcza, że nie jest pewnym, czy mieszkańcom Carson Mills takie szczęśliwe zakończenie jest pisane.

***

Książkę polecam
miłośnikom thrillerów
wielbicielom fabuł osadzonych w niewielkiej społeczności
szukającym lektur trzymających w napięciu
poszukującym mocnych wrażeń
ciekawym, co maki mają wspólnego ze złem

***

[1]  Maxime Chattam, Niech będzie wola twoja, przeł. Marta Turnau, Wyd. Sonia Draga, s. 210.



24 komentarze:

  1. Nie znam autora, ale po tej recenzji chciałabym przeczytać coś spod jego pióra...

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Słusznie! Mocne wrażenia gwarantowane. :)

      Usuń
  2. Koniecznie! Taki ładny a takie brzydkie rzeczy pisze:) Chattama czytam w ciemno, zresztą już wszystko przeczytałam oprócz tej ostatniej;p

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Oooo... To ja mam niestety większe zaległości. :/

      Usuń
  3. Brzmi mrocznie i groźnie :) Samego autora nie miałam jeszcze przyjemności poznać, tylko nazwisko jest mi znajome.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. To koniecznie musisz nadrobić. :)

      Usuń
  4. Mrok, mocne wrażenia, thriller - czego chcieć więcej? :D

    OdpowiedzUsuń
  5. Nie czytałam nic autora, a zapowiada się bardzo fajna lektura:)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Jeśli lubi się mroczne klimaty, to jak najbardziej. :)

      Usuń
  6. Uwielbiam takie lektury, w których autor wywołuje na ciele czytelnika prawdziwe dreszcze. Twórczość Chattama jeszcze przede mną, ale postaram się to szybko nadrobić. Pozdrawiam! :)

    OdpowiedzUsuń
  7. Po książki tego autora mogę sięgać w ciemno, więc i tę będę musiała koniecznie przeczytać.

    OdpowiedzUsuń
  8. Wszystko mi mówi, że będę tą powieścią zachwycona. Po pierwsze Chattam, po drugie akcja w małym miasteczku, po trzecie mieszkańcy mający pełno tajemnic, po czwarte nastój grozy i po piąte zaskakujące rozwiązania fabularne. Wniosek? Koniecznie muszę przeczytać :D

    OdpowiedzUsuń
  9. Zło w sennych miasteczkach- bardzo dobry motyw :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Tak! Już myślałam, że mi się znudzi, ale nie. :D

      Usuń
  10. Wszystko mi mówi, że to książka dla mnie :) A Chattama już od kilku lat planuję poznać i sama nie wiem czemu do tej pory tego nie zrobiłam. Szalenie lubię takie małe społeczności, w których tylko pozornie jest spokojnie i przyjemnie (ale żeby nie było - lubię je tylko w książkach) :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Myślę, że to będzie dobra książka na początek. Ma swój klimat. Choć... to nie jest jego najmocniejsza książka. Wiele mocnych wrażeń przed Tobą. :)

      Usuń
    2. Już zacieram łapki! :)

      Usuń
  11. Te maki mnie intrygują... Zapamiętam ją sobie koniecznie. ;)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Brrr... Mnie się maki przestały podobać. ;)

      Usuń

Zapraszam do udziału w dyskusji. ;)

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...