sobota, 9 listopada 2013

Francesc Miralles "Sekret Picassa"
Tajemniczy obraz Picassa

Francesc Miralles
Sekret Picassa
Wyd. Bellona
2013
200 stron
Temat powieści: zaginiony obraz Picassa.
Miejsce akcji: Katalonia.
Gatunek książki: sensacyjno-przygodowa.
Stopień mojego zainteresowania: ogromny.

Uwielbiam takie historie, które zmuszają bohaterów do grzebania w przeszłości, odkrywania tajemnic, węszenia w antykwariatach, starych willach, piwnicach, strychach, podziemiach. Czytania rękopisów, odnajdywania zaginionych dzieł sztuki, rozwiązywania zagadek, zapełniania białych plam w życiorysach intrygujących postaci, spotykania nietuzinkowych osób, wyciągania informacji, podróży, podejmowania ryzyka, odczytywania symboli, składania w spójną całość pozornie niepasujących do siebie elementów. Cóż, kiedyś zaczytywałam się w przygodach Pana Samochodzika, teraz podobnych emocji zdarza mi się szukać w literaturze dla nieco starszych czytelników.


Sekret Picassa Francesca Mirallesa ogromnie mnie zaintrygował z powodów, które wymieniłam na początku. Oto trzymałam w ręce historię zaginionego obrazu mistrza Pablo Picassa, dzieła, którego istnienie nie jest do końca pewne, ale jeśli zdoła się je potwierdzić, jeśli zdoła się obraz odnaleźć, warta fortunę praca znanego malarza, zapewni jego nowemu właścicielowi dostatnie życie. I jego potomkom też. I potomkom potomków.

Spodziewałam się nastroju tajemnicy, interesującego śledztwa pełnego nagłych zwrotów akcji. Niebezpieczeństwa czyhającego na bohatera ze wszech stron, wszak gra toczy się o wysoką stawkę. Miało być klimatycznie, zagadkowo, nastrojowo. Słoneczna Katalonia, w moich wyobrażeniach, miała stanowić doskonały kontrast dla mrocznej akcji. Oczekiwałam wielu wątków, które zgrabnie się ze sobą plącząc prowadziłyby do zaskakującego finału. Mając w pamięci wspaniałą Szachownice flamandzką, powieść trzymającą w napięciu od pierwszej do ostatniej strony, dopracowaną, zaskakującą, którą czytałam prawie do rana, nie chcąc przerywać lektury choćby na chwilę, liczyłam na podobne emocje. Niestety Francesc Miralles to nie Arturo Pérez-Reverte, a Sekret Picassa to nie Szachownica Flamandzka.

Już gdy zobaczyłam format książki, naszły mnie wątpliwości. Niespełna dwieście stron przeznaczonych na tak pasjonująca historię, jak grzebanie w przeszłości jednego z prekursorów kubizmu? Pomyślałam jednak, że Simon Beckett też nie potrzebuje wypuszczać w świat cegieł na miarę tych stworzonych przez Stiega Larssona, by wbić mnie w fotel, a gdybym miała dobierać książki pod względem ich rozmiarów, nigdy bym się nie popłakała na Oskarze i pani Róży Érica-Emmanuela Schmitta, ani nie rozpoczęła przygody z cyklem Zawrocie Hanny Kowalewskiej. Niestety, tym razem okazało się, że moje przypuszczenia były słuszne, a Sekret Picassa okazał się wielkim zawodem.

Głównym bohaterem powieści jest Leo Vidal, barceloński dziennikarz śledczy. To do niego zgłasza się pewien marszand sztuki z niezwykłą propozycją: Pana zadaniem jest zlokalizowanie obrazu Picassa, o którym istnieją wzmianki, ale którego nikt nigdy nie widział. Jest jedną wielką tajemnicą[1]. Zanim Vidal usłyszał powyższe słowa, musiał uzbroić się w cierpliwość. Marszand Steiner nie chciał podać mu szczegółów, dopóki dziennikarz nie zgodzi się na przyjęcie oferty. Dziennikarz ani myślał się zgadzać, dopóki nie dowie się o co chodzi. Ot, zaklęty krąg. Na szczęście, lub nieszczęście, akurat w tym momencie do Vidala zadzwoniła jego córka, rzucając do słuchawki tekst: Wpakowałam się w niezły bigos, tato[2].

Bigos ten wymagał zdobycia pieniędzy, a tak się radośnie złożyło, że Steiner, za przyjęcie zlecenia, proponował niezłą sumkę. Na dodatek marszand bez trudu zgodził się na wypłacenie dziesięciu dniówek (na znalezienie obrazu Vidal miał siedem), tak więc w końcu, na dwudziestej szóstej stronie (sami bez trudu policzycie, ile zostało na samo śledztwo) dowiadujemy się o co chodzi i ruszamy z kopyta, by odnaleźć tajemnicze płótno.

Podobno Picasso powiedział kiedyś: należy mieć pojęcie o swoich planach, chociaż lepiej, żeby było ono mgliste. Gdyby każdy wiedział dokładnie, co będzie robił, po co miałby, to robić?[3] Vidal pojęcie ma bardzo mgliste, ale nie brak mu szczęścia do spotykania różnych osób, które odwalają za niego większość roboty. Sam dziennikarz pałęta się to tu to tam, sprawiając wrażenie, że jednak wie co robi. Osobiście widziałabym go raczej jako piszącego teksty dla tabloidów, niż jako dziennikarza-śledczego. Choć, by wpaść na trop jakiejś plotki z życia gwiazd, również trzeba się wykazać sprytem, więc mogłoby się okazać, że i tego typu zadanie przerośnie naszego detektywa. W tym momencie na myśl przyszedł mi inny hiszpański pisarz, który to niepozbieranie głównego bohatera, umiałby doskonale wykorzystać. Eduardo Mendoza, autor m.in. cyklu przygód detektywa-lumpa, wie jak sprzedać czytelnikowi nawet najbardziej zakręconą historię, a jego bohater wcale nie musi być inteligentnym, wysportowanym łamaczem niewieścich serc i przestępczych kości, by zaintrygować swoją osobą.

El Mas del Quiquet - obraz Picassa namalowany w Horcie de Sant Joan
[źródło]

W Sekrecie Picassa dzieje się sporo, a jednak wieje nudą. Zbyt wiele zdarzeń i zbiegów okoliczności jest na tyle nieprawdopodobna, że gdy się je wszystkie poupycha w tak krótkim tekście, zaczyna on pachnieć telenowelą nienajwyższych lotów. O atmosferze tajemnicy można zapomnieć. W tej książce nie ma elementów budujących nastrój, opisy są mało ciekawe, a dialogi sztuczne. Nie ma tu prób pogłębienia postaci bohaterów, oni po prostu są: idą, jadą, rozmawiają, uciekają, mają kaca, biorą prysznic. Emocji w tym wszystkim brak. Vidal co prawda spotyka potencjalnie ciekawe postaci, ale nawet uzbrojona niebieskowłosa nastolatka czy pachnąca drogimi perfumami, ciężarna bez grosza przy duszy, która w środku nocy szuka u dziennikarza schronienia, opisane są mało ciekawie. 

Nie ma tu więc ani ciekawych opisów (czy to postaci, czy miejsc - a szkoda, bo chętnie poczytałabym więcej o wyspie Buda, czy malowniczej Horcie de Sant Joan), ani nastroju. Język jest prosty, co niby przy wartkiej akcji mogłoby być atutem, ale nie tym razem. Być może prostota języka sprawdziłaby się w bardziej rozbudowanej powieści, ale Sekret Picassa czyta się szybko, a przy tym bez zainteresowania, zwyczajnie nic nie zostaje w pamięci. Naiwna fabuła, to kolejny minus. Gdy tylko wyobraziłam sobie, co mógłby z takiego materiału stworzyć wcześniej wspomniany Arturo Pérez-Reverte, tylko zgrzytałam zębami ze złości. To mogłaby być naprawdę dobra powieść, tajemnicza, pełna niebezpieczeństw z licznymi nawiązaniami do sztuki, z wątkiem nie tylko sensacyjno-przygodowym (który sama chętnie widziałabym raczej jako kryminalno-przygodowy), ale także zawierającym mnóstwo ciekawie podanych informacji na temat Picassa. Próby przybliżenia sylwetki malarza, to oprócz samego pomysłu na książkę, jedyne plusy tej powieści, aczkolwiek i one pozostawiają pewien niedosyt.


Podejrzewam, że moje pierwsze spotkanie z twórczością Mirallesa będzie zarazem spotkaniem ostatnim. Nic tak nie boli czytelnika, jak spłycenie fascynującego tematu, zmarnowany pomysł i rozczarowanie książką, która z założenia miała być fascynującą lekturą. Tymczasem w powieści nie czuć ani klimatu bajecznej Katalonii, ani nastroju tajemnicy, które zazwyczaj towarzyszy tego typu śledztwom. Autor nie szczędził licznych wtrąceń odbiegających od głównego tematu, które w rozbudowanej powieści byłyby ciekawymi wątkami pobocznymi, w tej zaś jedynie odwracały uwagę od głównego, choć opisanego "po łebkach", wątku.

W Uwagach od Autora Miralles pisze: Ten, kto trzyma w rękach niniejszą książkę, jest moim prawdziwym szefem i moją największą ambicją jest, żeby ta książka, którą za chwilę zamkniesz, nie rozczarowała cię[4].

Lo siento.



Adam and the Ants - Picasso Visita El Planeta De Los Simios

---
Książkę polecam
tym, którzy nie wierzą mojej recenzji
miłośnikom Picassa

---

[1] Francesc Miralles, Sekret Picassa, przeł. Karolina Jaszecka, wyd. Bellona, 2013, s. 26.
[2] Tamże, s. 24.
[3] Tamże, s. 86.
[4] Tamże, s. 193.

---

egzemplarz recenzencki

36 komentarzy:

  1. Cóż można powiedzieć... Podoba mi się Twoja szczegółowa i dogłębna analiza. Początkowo byłam przekonana, bo to tematyka mi bliska, ale im bardziej rozwijasz swoją wypowiedź, tym bardziej przekonuję się, że to jednak książka nie dla mnie. Lubię proste, lekkie w odbiorze historie, ale raczej o nieco ciekawszym charakterze ;)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dzięki. :)

      Też nie mam nic do prostych, lekkich historii, ale bez przesady - niech przynajmniej mają sens i pozwalają dobrze się bawić, a nie wywołują zgrzyt zębów. ;)

      Usuń
  2. Od dzieciństwa jestem fanką Pana Samochodzika, więc Leo Vidal raczej nie przypadłby mi do gustu. "Tajemnicy Picassa" mówię pass, bo chyba jednak nie warto.

    Pozdrawiam!

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Ach, te zagadki Tomasza... To było coś! :)

      Usuń
  3. Po pierwsze: Pan Samochodzik zawsze na plus ;)
    Po drugie: Połowy autorów do których się odwołujesz w tekście nie znam :P
    Po trzecie: Kogo obchodzi Picasso, gdy autor "zepsuł" Katalonię? :)
    Po czwarte: Nie wiem skąd wyciągasz te piosenki, ale ostatnio wszystkie mi się podobają :D

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Po pierwsze: 100% racji
      Po drugie: wszystko jest do nadrobienia (Perez-Reverte koniecznie!)
      Po trzecie: znów 100% racji
      Po czwarte: z książek, panie Łukaszu, z książek; bohaterowie słuchają czasami całkiem niezłej muzyki ;)

      Usuń
  4. Zupełnie nie przekonuje mnie ta książka. Za bardzo lubię Picassa, by psuć sobie smak.

    OdpowiedzUsuń
  5. Szkoda, może kiedyś powstanie coś lepszego, a po tą konkretną pozycję zdecydowanie nie sięgnę, chyba, że wpadnie mi w ręce, to może zajrzę, ale czy przeczytam to nie wiem :P

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. A znasz może coś dobrego, zbliżonego tematycznie?

      Usuń
    2. W tym roku nie czytałam niczego takiego, ale gdzieś mi świta coś, tylko nie mogę tytułu odtworzyć, jak moja skleroza zniknie to dam znać :)

      Usuń
  6. Czytałam już niepochlebną recenzję i zniechęciłam się do książki. Jak zobaczyłam, że Ty również jesteś świeżo po lekturze, to pomyślałam, że dam powieści szansę, jeśli Tobie się podobała. Niestety, wszystko wskazuje na to, że "Sekret Picassa" to słaba historia i szkoda marnować na nią czas.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Szkoda, ogromnie szkoda, bo pomysł jest świetny i tak naprawdę bardzo się trzeba postarać, żeby go zmarnować. :/

      Usuń
  7. Jaka szkoda, że książka tak słabo wypada mimo intrygującej koncepcji! Ale zważywszy na autora niezbyt mnie to dziwi: czytałam kiedyś inną powieść Mirallesa napisaną w duecie z innym pisarzem, tytułu za Chiny sobie teraz nie przypomnę, ale tajemnica dotyczyła Alberta Einsteina. Cieniuuuuutko, a potencjał był spory!

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dobrze wiedzieć, bo a nuż złamałabym postanowienie i jednak dała autorowi drugą szansę? Szkoda, że nie skupił się na dopracowaniu jednej powieści, zamiast wypuszczać w świat kilka.

      Usuń
  8. Książka raczej nie dla mnie, więc dobrze, że nie powala jakością. :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dobrze napisana, z wątkiem kryminalnym, mogłaby Cię zainteresować, ale cóż... Nie tym razem.

      Usuń
  9. A myślałam, że będzie świetna... Zniechęciłaś mnie skutecznie, odpuszczę ją sobie.
    Pozdrawiam! :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Niestety, nie bardzo. W każdym razie - mnie mocno rozczarowała.

      Usuń
  10. A już chciałam pisać, że dostajesz same fajne książki ze Sztukatera. Raczej nie będę rozglądać się za tą powieścią. Wierzę Ci na słowo. Po za tym nie jestem fanką Picassa, kubizm oraz współczesne malarstwo to zdecydowanie nie moje klimaty. Bliżej mi do malarstwa epoki renesansu - np. Michał Anioł, Leonardo da Vinci :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Wybieram je uważnie, więc jest mała szansa wpadki, ale cóż - tym razem przeczucie mnie zawiodło.

      A czytałaś Irvinga Stone'a?

      Usuń
  11. No ja po Twojej recenzji na spotkanie z autorem nie wybiorę sie

    OdpowiedzUsuń
  12. No pięknie! Tak czekałam na Twoją recenzję tej pozycji, a tu proszę! Autor książki się nie postarał. :(

    OdpowiedzUsuń
  13. Cóż, nie miałam zbytniej ochoty na tę książkę i widzę, że niewiele tracę.

    Przy okazji zapraszam do mnie na rozdanie :)

    OdpowiedzUsuń
  14. Po takiej recenzji nikt mnie do tej książki nie przekona. :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Czemu? Może jakiś fan autora napisze piękną pochwalną recenzję? ;)

      Usuń
  15. Fantastyczna recenzje, która naświetliła mi odpowienio tą książkę i muszę stwierdzić, ze niestety, nie dla mnie. Jestem rozczarowana.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dziękuję. :)

      A to rozczarowanie w pełni rozumiem. :/

      Usuń

Zapraszam do udziału w dyskusji. ;)

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...